Rất nhiều chủ nhà bước vào giai đoạn thi công với tâm lý lo lắng vì không có chuyên môn xây dựng. Họ sợ rằng mình không đủ kiến thức để kiểm soát chất lượng, và nếu có vấn đề xảy ra thì cũng không biết sai ở đâu. Thực tế, kiểm soát chất lượng không đòi hỏi chủ nhà phải trở thành kỹ sư, mà cần hiểu đúng vai trò và cách kiểm soát phù hợp với vị trí của mình.
Điều quan trọng đầu tiên là kiểm soát theo mốc, không kiểm soát theo cảm tính. Chủ nhà không cần theo dõi từng ngày thợ làm gì, mà cần biết công trình đang ở giai đoạn nào, sắp bước sang hạng mục quan trọng nào. Việc nắm được các mốc lớn giúp chủ nhà chủ động kiểm tra và trao đổi đúng thời điểm.
Tiếp theo là kiểm soát bằng câu hỏi, không bằng chỉ đạo kỹ thuật. Thay vì yêu cầu làm thế này hay thế kia, chủ nhà nên hỏi nhà thầu đang làm theo hồ sơ nào, tiêu chuẩn gì, và hạng mục đó sẽ được nghiệm thu ra sao. Cách đặt câu hỏi đúng giúp chủ nhà nắm thông tin mà không tạo áp lực hay xung đột không cần thiết.
Một điểm rất hiệu quả nhưng thường bị bỏ qua là kiểm soát thông qua hồ sơ và ghi nhận. Chủ nhà nên yêu cầu cập nhật tiến độ, hình ảnh thi công và các xác nhận quan trọng bằng văn bản hoặc tin nhắn có lưu lại. Khi có thông tin rõ ràng, việc trao đổi và xử lý vấn đề sau này sẽ minh bạch hơn nhiều.
Ngoài ra, chủ nhà cần tập trung vào những hạng mục khó sửa chữa về sau. Những công việc như kết cấu, chống thấm, hệ thống kỹ thuật âm tường là các điểm cần đặc biệt lưu ý. Không cần hiểu chi tiết kỹ thuật, nhưng cần biết thời điểm thực hiện để theo dõi hoặc yêu cầu kiểm tra kỹ hơn.
Cuối cùng là duy trì vai trò phối hợp, không đối đầu. Kiểm soát chất lượng không phải là nghi ngờ hay soi lỗi, mà là cùng nhà thầu đảm bảo công trình được thực hiện đúng cam kết. Khi chủ nhà giữ thái độ hợp tác, việc kiểm soát thường hiệu quả hơn rất nhiều.
Tóm lại, Chủ nhà kiểm soát bằng cách hiểu đúng vai trò của mình. Không có chuyên môn không đồng nghĩa với việc mất quyền kiểm soát chất lượng thi công. Khi chủ nhà biết kiểm soát theo mốc công việc, đặt câu hỏi đúng trọng tâm và ghi nhận thông tin rõ ràng, chất lượng công trình vẫn có thể được đảm bảo ở mức tốt. Đây là nền tảng quan trọng trước khi đi sâu vào việc nhận diện các lỗi thi công tiềm ẩn trong quá trình xây dựng.
