Trong xây nhà trọn gói, rất hiếm nhà thầu cắt giảm ở những vị trí dễ nhìn như mặt tiền hay phòng khách. Thay vào đó, việc cắt giảm thường xảy ra ở các hạng mục nằm bên trong kết cấu hoặc bị che khuất sau hoàn thiện. Chính vì chủ nhà khó kiểm tra, những hạng mục này trở thành nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất.
Một trong những hạng mục thường bị cắt giảm là chống thấm. Nhiều công trình chỉ xử lý chống thấm ở mức tối thiểu, hoặc làm không đủ lớp, không đúng vị trí. Khi công trình mới hoàn thiện, rất khó nhận ra vấn đề. Chỉ sau một thời gian sử dụng, thấm nước mới bắt đầu xuất hiện và việc sửa chữa lúc này thường rất phức tạp.
Tiếp theo là vật liệu kết cấu ở mức chi tiết. Chủ nhà thường chỉ biết đến mác bê tông hay chủng loại thép, nhưng ít khi kiểm tra việc bố trí thép, khoảng cách, chiều dài neo hoặc cách bảo dưỡng bê tông. Những chi tiết này nếu bị làm ẩu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền lâu dài của công trình.
Một hạng mục khác hay bị cắt giảm là hệ thống kỹ thuật âm tường. Việc dùng ống điện, ống nước mỏng hơn, ít phụ kiện hơn hoặc thi công không đúng kỹ thuật rất khó phát hiện khi chưa xảy ra sự cố. Khi có vấn đề, chi phí sửa chữa thường lớn và gây nhiều bất tiện cho sinh hoạt.
Ngoài ra, các lớp hoàn thiện ẩn cũng thường bị rút gọn. Ví dụ như lớp lót sơn, lớp keo dán gạch, lớp xử lý bề mặt trước khi hoàn thiện. Những phần này không ảnh hưởng đến hình thức ban đầu, nhưng lại quyết định độ bền của lớp hoàn thiện sau vài năm sử dụng.
Điều đáng lưu ý là không phải lúc nào việc cắt giảm cũng xuất phát từ ý đồ xấu. Một số trường hợp do áp lực tiến độ, quản lý lỏng lẻo hoặc hiểu sai phạm vi công việc. Tuy nhiên, dù nguyên nhân là gì, người chịu hậu quả cuối cùng vẫn là chủ nhà.
Vậy chủ nhà có thể làm gì để hạn chế rủi ro này?
Cách hiệu quả nhất là làm rõ tiêu chuẩn và yêu cầu kiểm tra ngay từ đầu, tập trung vào các hạng mục khó thấy nhưng ảnh hưởng lâu dài. Việc kiểm tra đúng thời điểm, trước khi bị che khuất, sẽ giúp chủ nhà tránh được nhiều rủi ro mà không cần can thiệp sâu vào kỹ thuật.
Tóm lại, Trong xây dựng nhà ở, phần dễ nhìn thường chỉ phản ánh hình thức, còn chất lượng thật nằm ở những gì bị che khuất. Khi chủ nhà chỉ đánh giá công trình qua bề ngoài hoàn thiện, nguy cơ bị cắt giảm là rất lớn. Việc hiểu trước những hạng mục nhạy cảm này giúp chủ nhà kiểm soát tốt hơn và bảo vệ giá trị căn nhà trong dài hạn.
