Nhiều chủ nhà cho rằng hợp đồng xây nhà trọn gói chỉ là thủ tục để hai bên làm việc với nhau. Thực tế, đây là tài liệu quyết định quyền lợi, nghĩa vụ và khả năng bảo vệ chủ nhà khi có tranh chấp xảy ra. Rất nhiều vấn đề phát sinh trong quá trình xây dựng không phải vì kỹ thuật, mà vì hợp đồng không quy định rõ ngay từ đầu.
Điều khoản đầu tiên chủ nhà cần quan tâm là phạm vi công việc và tiêu chuẩn thực hiện. Hợp đồng cần ghi rõ nhà thầu thực hiện những hạng mục nào, theo hồ sơ nào, tiêu chuẩn kỹ thuật ra sao. Nếu hợp đồng chỉ ghi chung chung như “thi công hoàn thiện theo bản vẽ” mà không đính kèm tài liệu cụ thể, việc kiểm soát chất lượng sau này sẽ rất khó.
Tiếp theo là điều khoản tiến độ và các mốc thanh toán. Chủ nhà nên kiểm tra xem tiến độ có được chia theo giai đoạn rõ ràng hay không, mỗi đợt thanh toán tương ứng với khối lượng nào đã hoàn thành. Tránh những hợp đồng yêu cầu thanh toán quá nhiều ở giai đoạn đầu, vì điều này làm giảm khả năng kiểm soát khi công trình đi vào giai đoạn quan trọng.
Một điều khoản thường bị xem nhẹ là nghiệm thu và xử lý sai sót. Hợp đồng cần nêu rõ ai là người nghiệm thu, nghiệm thu theo tiêu chí nào, và nhà thầu có trách nhiệm sửa chữa trong bao lâu nếu phát hiện lỗi. Nếu không có quy định này, việc yêu cầu khắc phục sau khi thi công xong thường rất khó khăn.
Chủ nhà cũng cần chú ý đến điều khoản điều chỉnh và thay đổi. Trong thực tế xây dựng, thay đổi là điều khó tránh. Hợp đồng nên quy định rõ việc thay đổi thiết kế, vật liệu hay biện pháp thi công cần được thống nhất bằng văn bản trước khi thực hiện, kèm theo chi phí và thời gian điều chỉnh cụ thể.
Cuối cùng là điều khoản bảo hành và trách nhiệm sau bàn giao. Không chỉ là thời gian bảo hành bao lâu, mà còn là phạm vi bảo hành những hạng mục nào, cách thức thông báo và xử lý khi có sự cố. Một điều khoản bảo hành rõ ràng sẽ giúp chủ nhà tránh được tình trạng “xây xong là hết trách nhiệm”.
Tóm lại. Hợp đồng càng rõ, rủi ro càng ít. Hợp đồng xây nhà trọn gói không phải là giấy tờ hình thức, mà là công cụ bảo vệ chủ nhà khi mọi thứ không diễn ra như mong muốn. Khi dành thời gian đọc kỹ các điều khoản quan trọng, yêu cầu làm rõ những điểm còn mơ hồ và không ngại chỉnh sửa trước khi ký, chủ nhà đã tự giảm đáng kể rủi ro cho toàn bộ quá trình xây dựng. Đây cũng là bước chuyển quan trọng trước khi đối mặt với thực tế thi công và kiểm soát công trình.
