Có nên chọn nhà thầu chỉ vì giá thấp hơn, rẻ hơn, nhiều ưu đãi hơn không?
Khi so sánh nhiều đơn vị thi công, nếu một nhà thầu xây nhà trọn gói đưa ra mức giá thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung, phản ứng tự nhiên của nhiều chủ nhà là nghiêng về phương án đó.
Cảm giác tiết kiệm được vài trăm triệu là điều rất hấp dẫn. Nhưng trước khi quyết định, cần đặt câu hỏi quan trọng hơn: vì sao lại có sự chênh lệch lớn như vậy?
Trong xây dựng, giá không tự nhiên thấp hơn nhiều
Chi phí xây nhà trọn gói thường cấu thành từ bốn nhóm chính:
Chi phí vật liệu
Chi phí nhân công
Chi phí quản lý và vận hành
Biên lợi nhuận của nhà thầu
Nếu cùng một quy mô, cùng tiêu chuẩn hoàn thiện mà giá chênh lệch lớn, gần như chắc chắn có ít nhất một yếu tố trong bốn nhóm trên bị điều chỉnh.
Vấn đề là điều chỉnh theo hướng tối ưu hợp lý hay cắt giảm chất lượng.
Giá thấp do tối ưu thật sự hay do loại trừ phạm vi
Một số đơn vị có lợi thế nguồn cung vật liệu hoặc quản lý tốt nên có thể tối ưu chi phí. Trường hợp này giá thấp hơn là hợp lý.
Nhưng cũng có tình huống giá thấp vì:
Phạm vi công việc bị rút gọn nhưng không thể hiện rõ
Tiêu chuẩn vật liệu ghi chung chung
Nhiều hạng mục được để mở và sẽ tính sau
Khi làm việc với nhà thầu xây nhà trọn gói, nếu báo giá thiếu chi tiết hoặc sử dụng nhiều cụm từ như “theo thực tế” mà không có định nghĩa rõ ràng, mức giá thấp có thể chỉ là bước đầu của một chuỗi điều chỉnh về sau.
Bẫy tâm lý khi nhìn vào tổng số tiền
Chủ nhà thường tập trung vào con số cuối cùng thay vì cấu trúc bên trong.
Ví dụ, hai đơn vị có thể chênh nhau 200 triệu. Nhưng nếu một bên đã bao gồm đầy đủ chống thấm, lan can, hệ cửa và thiết bị cơ bản, còn bên kia chưa bao gồm hoặc ghi rất chung, việc so sánh trở nên sai lệch.
Giá thấp ban đầu có thể tạo cảm giác an toàn, nhưng nếu tổng chi phí thực tế sau cùng cao hơn, quyết định tiết kiệm ban đầu sẽ mất ý nghĩa.
Giá thấp và áp lực duy trì lợi nhuận
Một điểm ít người để ý là áp lực lợi nhuận của nhà thầu.
Nếu mức giá quá thấp so với mặt bằng, nhà thầu vẫn phải đảm bảo lợi nhuận để vận hành doanh nghiệp. Khi đó, việc cắt giảm chi phí thi công, giảm thời gian thực hiện hoặc tối ưu theo hướng bất lợi cho chủ nhà có thể xảy ra.
Trong hợp tác với nhà thầu xây nhà trọn gói, sự cân bằng lợi ích rất quan trọng. Giá quá thấp có thể khiến sự cân bằng đó bị lệch.
Khi nào giá thấp vẫn là lựa chọn đúng
Giá thấp không đồng nghĩa với rủi ro nếu:
Phạm vi công việc được mô tả rõ ràng
Tiêu chuẩn vật liệu cụ thể đến từng hạng mục
Điều khoản xử lý phát sinh minh bạch
Có mốc nghiệm thu và quy trình rõ ràng
Khi mọi yếu tố này được xác nhận bằng văn bản, mức giá thấp hơn có thể là lợi thế cạnh tranh thật sự.
Kết bài: Đừng hỏi giá thấp bao nhiêu, hãy hỏi vì sao thấp
Trong quyết định chọn nhà thầu xây nhà trọn gói, giá là yếu tố quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất.
Nếu bạn chỉ nhìn vào tổng số tiền, bạn đang ra quyết định dựa trên bề mặt. Nếu bạn phân tích cấu trúc giá, phạm vi công việc và cơ chế kiểm soát, bạn đang ra quyết định dựa trên nền tảng.
Giá thấp có thể giúp tiết kiệm. Nhưng chỉ khi nó đi kèm với sự rõ ràng và cân bằng lợi ích, nó mới thực sự an toàn.
