Nhiều chủ nhà cho rằng đã xây nhà trọn gói thì nhà thầu phải tự chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ và kỹ thuật, nên không cần thuê thêm tư vấn giám sát. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít công trình trọn gói vẫn phát sinh lỗi thi công, làm ẩu hoặc không đúng cam kết ban đầu. Điều này khiến câu hỏi về vai trò của tư vấn giám sát trở nên rất đáng cân nhắc.
Trước hết, cần làm rõ rằng tư vấn giám sát không phải để làm thay nhà thầu, mà để kiểm tra xem nhà thầu có đang thực hiện đúng những gì đã cam kết hay không. Trong mô hình trọn gói, nhà thầu vừa là người thi công, vừa là người tự kiểm soát, nên luôn tồn tại nguy cơ thiên lệch về lợi ích.
Một điểm quan trọng là chủ nhà thường không có chuyên môn và thời gian để theo dõi các công đoạn kỹ thuật quan trọng. Nhiều lỗi trong xây dựng nhà ở dân dụng không thể nhận ra bằng mắt thường, và khi phát hiện thì đã qua giai đoạn có thể sửa chữa dễ dàng.
Tư vấn giám sát giúp phát hiện sớm các sai lệch trong quá trình thi công, đặc biệt ở những hạng mục quyết định chất lượng lâu dài như kết cấu, chống thấm, hệ thống kỹ thuật âm tường. Việc can thiệp sớm thường ít tốn kém và ít gây căng thẳng hơn so với xử lý khi công trình đã hoàn thiện.
Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng bắt buộc phải thuê tư vấn giám sát độc lập. Với những công trình nhỏ, thiết kế đơn giản và nhà thầu có quy trình rõ ràng, chủ nhà hiểu cơ bản về xây dựng và theo sát thường xuyên, vai trò của tư vấn giám sát có thể được giản lược.
Ngược lại, với những công trình có yêu cầu kỹ thuật cao, nhiều hạng mục phức tạp hoặc chủ nhà không thể theo dõi thường xuyên, việc thuê tư vấn giám sát là một lớp bảo vệ cần thiết. Chi phí giám sát thường nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí sửa chữa sai sót về sau.
Nhìn chung. Giám sát là để phòng ngừa, không phải để đối phó với nhà thầu. Thuê tư vấn giám sát khi xây nhà trọn gói không phải là thể hiện sự thiếu tin tưởng, mà là cách quản lý rủi ro hợp lý. Khi được hiểu và sử dụng đúng vai trò, tư vấn giám sát giúp chủ nhà yên tâm hơn về chất lượng công trình, đồng thời hỗ trợ nhà thầu làm đúng ngay từ đầu. Quyết định có thuê hay không nên dựa trên mức độ phức tạp của công trình và khả năng theo sát thực tế của chủ nhà, thay vì chỉ dựa trên cảm giác “đã trọn gói rồi thì không cần”.
